Hezkuntza-lanerako aholkuak eta fitxen erabilera Eskoletan DBHko azken zikloko eta batxilergoko ikasleekin erabil daitezke fitxa hauek. Hezkutza ez formaleko taldeetan lantzeko ere balio dute:<\/p>\n
Frantsesa<\/a><\/p>\n <\/p>\n 00. Ariketa proposamena (PDF)<\/a><\/strong> 01. Gatazka mineralen definizioa (PDF)<\/a><\/strong> 02. Gure poltsikoraino egiten duten ibilbidea, eta ondorengoa (PDF)<\/a><\/strong> 03. Aldaketarako proposamenak (PDF)<\/a><\/strong> 04. Sexu-indarkeria gatazketan (PDF)<\/a><\/strong> 05. Gatazka-mineralak arautzeko ekimenak AEBko eta Europako kasuak (PDF)<\/a><\/strong> 06. Norena da natura? (PDF)<\/a><\/strong> 07. Makila elektronikoetako muntaketa (PDF)<\/a><\/strong> 08. Proposamenak, kontsumoaren ikuspegitik (PDF)<\/a><\/strong> 09. Fairphone, mugikor berezi bat (PDF)<\/a><\/strong> 10. Zure mugikorraren bizitzaren amaiera, E-Waste, zabor elektronikoa (PDF)<\/a><\/strong> 11. Kongoko ED, Moliba Makazi (PDF)<\/a> 12. Walikale, kontsumo arduratsuari buruzko bideo-jokoa <\/a><\/strong> + Walikale webquest eta gatazkarik gabeko teknologia kanpaina<\/a><\/p>\n + ANEXOA<\/a><\/p>\n 13. Lurra eta emakumeak beren burua defendatzen<\/a><\/strong> 14. Kongoko emakumeen partaidetza artisau-meatzaritzan<\/a><\/strong> 15. Emakumeak beren eskubideen defentsan (PDF)<\/a><\/strong> + GEHIGARRI (PDF)<\/a><\/p>\n 16. Berta C\u00e1ceres: ibaien zaindaria: emakume indigenak eta lurraldearen defentsa Honsurasen<\/a><\/strong> 17. Indigenen bizimodu ona eta ingurumen-gatazkak Hondurasen<\/a><\/strong> 18. Aurretik galdetzeko eskubidea Hondurasen<\/a><\/strong>
\nGaiarekin lehen harremana (kontaktua) eta aurkezpena. Dinamika honen bidez, gure eguneroko bizimoduko produktu jakin bat mundu globalizatuarekin lotu nahi dugu, ikusirik hark duen inpaktua garapen-arazo orokorretan (birziklaketa, kontsumo-gizartea, minerala erauzten den lekutik gure mugikorrerainoko bidea,
\nmuntaketa-industriak\u2026). + JARRAIBIDEAK (PDF)<\/a><\/p>\n
\nGatazka mineralen gaia jorratzeko, zertaz ari garen zehaztu behar dugu lehenik eta behin. Lehenbiziko definizioa (eta errazena) hau dugu: gatazka, gehiegikeria edo giza eskubideen urraketaren batekin lotura duten mineralk dira.<\/p>\n
\nMineral eta lehengai asko eta asko dituzte gure mugikorrek, tartean direla \u201cgatazka mineralak\u201d, hau da, Kongoko Errepublika Demokratikotik eta laku Handien eremutik ekartzen diren tantalioa, wolframa, eztainua (3T-ak esaten zaie, ingelesezko siglengatik) eta urrea. Eguneroko bizimoduan erabiltzen ditugun produktuetako askotan erabili ohi dira mineral horiek.<\/p>\n
\nGizarte osasuntsu bat, gure ustean, hiru botere-eremuen arteko oreka duena da. Hiru botere hauek, botere politikoa, ekonomikoa eta soziala dira.<\/p>\n
\nBizi garen gizarte-sistemak jaiotzean dugun sexuaren araberako eraikuntza du oinarri. Gizarte-eraikuntza horrek eta sistema horrek desberdintasunak eragiten dituzte gizon eta emakumeen artean, eta gizartean ditugun aukerak baldintzatzen eta mugatzen dituzte (maila pertsonalean, laboralean, politikoan, ekonomikoan, zein sozialean). Sistema horrek botere-harreman desberdinak ezartzen ditu, eta emakumezkoen posizioa eta kondizioa ahulagoa izatea eragiten du.<\/p>\n
\nAzken urte hauetan, gatazka-mineralen gaia arautzen ari dira maila nazionalean eta nazioartean. Gizarte zibilaren helburua da gure kontsumoak ez eragitea edo ez elikatzea gatazkarik planetako beste leku batzuetan; hori dela eta, mineral horien erauzketa eta salmenta arautzeko egiten dituen eskaerek gero eta eragin handiagoa dute.<\/p>\n
\nBaliabide naturalen ustiaketa kontrolatzen duten erauzketa-industrien eta transnazionalen jardunbidea salatzen ari da gizarte zibila. Horrez gain, badago gaiari gerturatzen garenean, zalantza eragiten digun beste elementu bat, eta baliabide naturalez ari garenean azpian dagoen beste galdera hauxe da: \u201cNorena da natura?\u201d<\/p>\n
\nMugikorrek eta beste gailu elektronikoek gure poltsikora iritsi arte egiten duten bidaiarekin jarraituz, gailu horiek muntatzen diren enpresa edo tailerren errealitateari so egin behar diogu orain.<\/p>\n
\nGutariko bakoitzak kontsumitzaile gisa dugun boterea erabil dezakegu gatazkarik gabeko teknologia lortzearen alde. Baina geure buruari galdetu diezaiokegu: Zer paper jokatzen dugu kontsumo-gizarte honetan? Nola balia ditzakegu gure ohiturak, jardunbideak, erosketak\u2026 Mundu globalizatuaren errealitatean eta, zehazki, teknologian eragiteko?<\/p>\n
\nGatazkarik gabeko teknologia lortzeko aurkitutako proposamenen artean, oso interesgarria den bat nabarmendu behar da; Amsterdamgo pertsona-talde baten ideiak izan ziren abiapuntua. Haien helburua, gai honetan herritarrei benetako alternatibak eskaintzea da. Gizarte zibil antolatuko talde hori enpresa bilakatu da, eta 2013an, crowfundingaz baliatuz, estandar etikoak eta giza eskubideak errespetatuz egindako telefono bat merkaturatu zuten. Fairphone du izena mugikorrak (bidezko mugikor edo telefonoa), eta bere ezaugarriei buruzko informazioa zabaltzen dizuegu fitxa honetan.<\/p>\n
\nHasi baino lehenago, egin dezagun zabor elektronikoaren edo e-waste delakoaren definizio labur bat. Zabor elektroniko deritzo balio-bizitzaren amaierara iritsi diren, eta, beraz, baztertzen diren, gailu elektriko edo elektronikoen multzoari. Ordenagailu zaharrak, mugikorrak, etxetresna elektrikoak, MP3 erreproduzigailuak, tabletak, USB memoriak, inprimagailuak eta abar izan daitezkeelarik. Batzuk hautsi egiten dira, beste batzuk zaharkituta gelditzen dira teknologiaren aurrerapena dela eta, edo, besterik gabe, gehiago gustatzen zaizkigun ezaugarriak dituen modelo bat ateratzen da. Alegia, mugikorrak zabor elektronikoaren parte bat dira; baina ez dira osagai bakarrak.<\/p>\n
\nKongoko Errepublika Demokratikoa, zoritxarrez, guztiontzat ezaguna da azken bi hamarkadetan herrialdearen ekialdea suntsitzen ari den gatazka armatuagatik, emakumezkoentzako herrialderik txarrena izendatua izateagatik edo azken postuetan egoteagatik Nazio Batuen Garapen Programak urtero argitaratzen duen Giza Garapenaren Indizean.<\/p>\n
\nWalikale bideo jokoak proposatzen digu planeta osoan barrena gidatutako bidaia bat. Bidai honen bidez, \u201cFakephone 6\u201d izeneko gezurrezko telefono mugikorraren fabrikazioan lan egiten duten zenbait pertsonaia ezagutuko ditugu. Pertsonaiekin hitz eginez eta zenbait minijoko gainditzen lagunduz, telefono baten ibilbide konplexua argitzen joan
\nbeharko dugu, Kongoko Errepublika Demokratikoko meatzeetatik haren bizitza-zikloaren amaierara arte, hau da, zabortegi elektronikoetara arte.<\/p>\n
\nJarduera honetan naturara irtetea proposatzen dizuegu, eta zuen gorputzari erabateko arreta jartzeko unetxo bat hartzea.
\nKonzentrazio une bat pasa ondoren zenbait galderak proposatzen dira bakardadean pentsatzeko eta taldean azaltzeko.<\/p>\n
\nJarduera honetako helmuga Kongoko emakumeek meatze-komunitateetan jorratzen dituzten rolak bistaratzea eta egunero pairatzen dituzten bidegabekerien kausak identifikatzea da.<\/p>\n
\nHogei urtetik gora dira Kongoko Errepublika Demokratikoa (K.E.D.) gerran dagoela. Mineralen kontrola bereganatzeko interes ekonomikoek elikatzen dute borroka hori, eta emakumeak gatazka horren lakra jasaten ari dira, sexu-indarkeria armatzat erabiltzen baita, eta, hala emakumeak makurrarazi eta eskubiderik eta justiziarik gabeko bizitzara kondenatzen dira.<\/p>\n
\nBerta C\u00e1ceresen historiaren zeharen bidez, herri indiginek Hondurasko proiektu hidroelektriko eta erauzketa industrien aurrerapen aurrean duten ahultasun-egoera ezagutzera gondidatzen digu jarduera honek.<\/p>\n
\nJarduerak proposatzen digu lantaldea aritzea bizitzan balortzen ditugun elementueei buruzko gogoeta egitea eta gure bizimoduen eta naturaren ustiapenaren artean dagoen lotura.<\/p>\n
\nMinisterio eta enpresa bateko notifikazioa irakurri ondoren erabakitze-prozesuen eta aurretik libreki eta informazioa emanez kontsulteak duen garranziaren inguruan gogoeta egitea da jarduaren gakoa.<\/p>\n